BİLGİLENDİRME: ALİAĞA KENT KİTAPLIĞI’NIN 9.YAYINI “ALİAĞA VE ÇEVRESİNDEKİ ANTİK KENTLER”

ALİAĞA KENT KİTAPLIĞI’NIN 9.YAYINI “ALİAĞA VE ÇEVRESİNDEKİ ANTİK KENTLER”

Aliağa’nın 8 bin 500 yıllık uygarlık birikimini, kültürünü, coğrafik yapısını, arkeolojisini ve balıkçı kasabasından dev bir sanayi kentine hızla dönüşümünü kültür yayınları ile gelecek nesillere ulaştırmayı amaç edinen Aliağa Belediyesi, bu kapsamdaki çalışmalarını aralıksız sürdürüyor.

Tisna, Myrina ve Gryneion ile Aiol kentlerinin en büyüğü ve en önemlisi olan Kyme’ye ev sahipliği yapan Aliağa’nın zengin tarihini gün yüzüne çıkartmak isteyen Aliağa Belediyesi, son dört yıldır tarih ve arkeoloji alanındaki akademik çalışmalara büyük destek veriyor. Akademik alanda yapılan çalışmalar, akademisyenler tarafından ortaya çıkarılan on binlerce gravür, resim, harita, fotoğraf gibi tarihi belge niteliğindeki bilgiler derlenerek “Aliağa Kent Kitaplığı” adı altında eşsiz bir arşiv oluşturuluyor.

Kurulduğu 1952 yılından bugüne kültür alanında özellikle son dört yılda yaptığı akademik araştırmalar ile dev bir kültür hamlesi başlatan Aliağa Belediyesi, Aliağa hakkında bugüne kadar yapılmış birçok araştırmayı, tarihsel belge niteliğindeki yüzlerce yerli ve yabancı belgeyi “Aliağa Kent Kitaplığı” adı altında yayımladığı kitaplarda derliyor.

“Aliağa Kent Kitaplığı” Aliağa Belediyesi basın danışmanlığı koordinesi altında basın bürosu tarafından 19 kitap olarak projelendirildi. Yunan, Alman, Macar, Avusturya, Bulgaristan, İngiliz, İtalyan, ABD Boston ve İngiltere British Müzesinde yer alan Aliağa ile ilgili kaynaklar bir araya getirildi ve bir kısmı konunun uzmanları tarafından Türkçeye çevrildi.

19 kitap olacak şekilde derleme çalışmaları sonlandırılan altı kitap basılarak okuyucu ile buluştu. Yedi kitap da baskı aşamasında. Altı kitabın da yazım aşaması devam ediyor.

“Aliağa Kent Kitaplığı”ndaki eserler okurlara, tarih severlere ve tüm akademi bilim dünyasına ücretsiz olarak hediye ediliyor. Vatandaşlar kitaplara Aliağa Belediyesi Hilal Masa’dan, Aliağa Belediyesi Nadir Nadi Kütüphanesi’nden, belediye dış hizmet birimlerinden ve muhtarlıklardan ücretsiz edinebiliyor.

Aliağa Belediyesi, “Aliağa Kent Kitaplığı” adı altında yayımladığı 120 sayfalık “Aliağa’nın Antik Kentleri” kitabının 2. Basımını, 436 sayfalık “Aliağa Çevresi ile Birlikte, Güzelhisar” kitabının Düzeltilmiş 3. Baskısını, 320 sayfalık “Myrina ve Gryneion, Arkeolojik Yüzey Araştırmaları” kitabının 1. Ciltini, 600 sayfalık “İlkçağdan 21. Yüzyıla, Aliağa Tarihi” kitabı, 398 sayfalık “Arkeoloji, Tarih, Coğrafya, Turizm ve Kültürüyle, Geçmişten Günümüze 1. Aliağa Sempozyumu Bildirileri” kitabı ile 446 sayfalık “Myrina ve Gryneion, Arkeolojik Yüzey Araştırmaları, Son Araştırmalar ve Disiplinler Arası Çalışmalar, 2.Cilt”i tarih severlerin ve akademi dünyasının hizmetine sundu.

Toplam 2 bin 320 sayfadan oluşan kitapları edinemeyen okurlar başucu niteliğindeki kitapların pdf formatlarına https://aliaga.bel.tr/yayinlarimiz/ bölümünden ulaşabiliyor. Vatandaşlar kitapları cihazlarına indirebiliyor, okuyabiliyor hatta görme engelli vatandaşlar için oluşturulmuş sesli kitap uygulaması sayesinde de kitapları dinleyebiliyor. Ayrıca, Aliağa Belediyesi tarih severler için tüm kitapları pdf formatlarında CD ve Mini DVD olarak da vatandaşlarına sunuyor.

“ALİAĞA VE ÇEVRESİNDEKİ ANTİK KENTLER”

“Aliağa ve Çevresindeki Antik Kentler” Aliağa Kent Kitaplığı’nın 9.yayını olarak kitaplıklardaki yerini alacak. Basım aşamasında olan eserin editörlüğünü Adnan Menderes Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesi Arkeoloji Bölümü Klasik Arkeoloji Anabilim Dalı Öğretim Üyesi Doç. Dr. Murat Çekilmez üstlendi.

ÖNSÖZ / MURAT ÇEKİLMEZ

“Aliağa ve Çevresindeki Antik Kentler, Kyme, Myrina, Gryneion, Tisna, Elaia, Aigai, Larisa” adlı bu eser, İzmir ili, Aliağa ilçesi ve çevresinde yer alan antik çağdaki Aiolis Bölgesi kentlerini bu bölgelerde yaşayanlara tanıtmayı amaçlamaktadır. Çalışmada yer alan antik yerleşimler, kazı ve yüzey araştırmalarının yürütücüleri tarafından ele alınmış olup son bilimsel veriler değerlendirilmektedir. Elinizde bulunan bu eserdeki amacımız, Aliağa ve çevresinde yer alan antik kentlerde yürütülen kazı ve araştırmalarda elde edilen veriler ve bulguların toplu bir şekilde bilim dünyasına sunulmasıdır.

Aliağa’nın 6 km. güneyinde ve ilçe sınırlarında yer alan Kyme antik kentinde, 2008 yılından itibaren İtalya’daki Calabria Üniversitesi öğretim üyesi Doç. Dr. Antonio La Marca kazı başkanlığını yürütmektedir. Son yıllardaki çalışmalar agora, stoa, tiyatro, küçük tapınak, sütunlu yol, yerleşim bölgesi ve Helenistik sur duvarında devam etmektedir. Çalışmanın ilk makalesinde Kyme antik kenti, Adnan Menderes Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Arkeoloji Anabilim Dalı Yüksek Lisans Programı öğrencisi Arkeolog Pınar Taşpınar tarafından sunulmuştur. Araştırmacı “Kyme Doğu Nekropolü (HABAŞ Kurtarma Kazısı, 2010-2011) Figürinleri” adlı yüksek lisans tezini Adnan Menderes Üniversitesi, Fen Edebiyat Fakültesi, Arkeoloji Bölümü öğretim üyesi Doç. Dr. Murat Çekilmez danışmanlığında 2018 yılından itibaren yürütmektedir.

Adnan Menderes Üniversitesi, Fen Edebiyat Fakültesi, Arkeoloji Bölümü öğretim üyesi Doç. Dr. Murat Çekilmez tarafından yürütülen Myrina ve Gryneion antik kentleri arkeolojik yüzey araştırması (MYGAR), T.C. Kültür ve Turizm Bakanlığı, Kültür Varlıkları ve Müzeler Genel Müdürlüğü’nün izinleriyle 2015 yılından itibaren gerçekleştirilmektedir. Elinizde bulunan bu çalışmada Myrina ve Gryneion kentlerindeki arkeolojik yüzey araştırmaları ve elde edilen buluntular ayrıntılı olarak Araştırma Başkanı Doç. Dr. Murat Çekilmez tarafından sunulmuştur.

Adnan Menderes Üniversitesi, Fen Edebiyat Fakültesi, Arkeoloji Bölümü öğretim üyesi Dr. Öğr. Üyesi Emre Erdan tarafından yürütülen Tisna antik kenti ve yakın çevresi arkeolojik yüzey araştırması Kültür ve Turizm Bakanlığı, Kültür Varlıkları ve Müzeler Genel Müdürlüğü’nün izinleriyle 2018 yılından itibaren gerçekleştirilmektedir. Aiolis Bölgesi’nin küçük olmasına rağmen erken dönemleri için önemli merkezlerinden biri olarak gösterilen Myrina antik kentinin güneydoğusundaki Tisna, İzmir ili, Aliağa ilçesinin doğusunda, Uzunhasanlar Mahallesi sınırları içerisinde yer almaktadır. Çandarlı Körfezi’ne tepeden bakar şekilde yaklaşık 250-300 m yüksekliğinde kurulduğu tespit edilen Tisna antik kenti verimli bir tarım arazisi tarafından çevrelenmiştir. Hakkında çok fazla bilgi sahibi olmadığımız Tisna antik kenti ve kalıntılarıyla birlikte elde edilen buluntular ayrıntılı olarak Araştırma Başkanı Dr. Öğr. Üyesi Emre Erdan tarafından sunulmuştur.

Elaia antik kenti, İzmir İli, Aliağa İlçesi’nin yaklaşık 20 km kuzeyinde, Çandarlı Körfezi kıyısında, kalıntıları bugünkü Zeytindağ-Kazıkbağları mevkiinde uzanan eski bir Aiol liman kentidir. Kent, batısındaki Kaikos (Bakırçay) Nehri’nin Ege Denizi’ne karıştığı deltası ile kuzey ve doğu tarafında uzanan dağ silsileleri arasına konumlanmıştır. Pergamon Kazı Başkanı Prof. Dr. F. Pirson yönetiminde gerçekleştirilen Elaia yüzey araştırmalarında elde edilen son veriler, Manisa Celal Bayar Üniversitesi, Fen Edebiyat Fakültesi, Arkeoloji Bölümü’nden Dr. Öğr. Üyesi. Güler Ateş tarafından sunulmuştur. Çalışmada antik yazılı kaynaklarda Elaia, ilk araştırmalar, 2006-2011 yılları arasındaki yüzey araştırması ve son bulgular ışığında Elaia kentine ait bilgiler yer almaktadır.

Manisa ili sınırlarında yer alan Aigai, antik dönemde Aspordene, günümüzde Yunt Dağı olarak isimlendirilen dağ silsilesindeki Gün Dağı üzerinde kurulmuştur. Yunt Dağı idari açıdan Manisa ve İzmir il sınırları içinde yer almaktadır. Kazılar 2004-2016 yılları arasında, Ege Üniversitesi Arkeoloji bölümünden Prof. Dr. Ersin Doğer başkanlığındaki ekip tarafından yürütülmüştür. 2017 yılından itibaren gerçekleştirilen çalışmalar ise Manisa Celal Bayar Üniversitesi Arkeoloji bölümünden Doç. Dr. Yusuf Sezgin’in başkanlığındaki bilim insanları ve öğrencilerin katılımıyla yürütülmektedir. Araştırmacı Aigai antik kentini değerlendirdiği çalışmasında, kentin detaylı tarihçesini ele almıştır. Daha sonra kentin adının anlamı ve ekonomisi, araştırma tarihçesi ve kentte saptanan yapılar anlatılmaktadır. Bu kapsamda bouleuterion, agora, macellum, nekropolis, Athena Kutsal Alanı, tiyatro, kent kapıları, kilise ve sanayi mahallesi gibi önemli yapılar değerlendirilmiştir.

Antik Larisa şehrinin kalıntıları Menemen ile Aliağa arasında, Buruncuk Mahallesi’nin üst kısımlarında yer almaktadır. İzmir-Çanakkale karayolunun hemen üzerinde yer alır. Larisa, Dumanlı Dağ olarak bilinen dağ kütlesinden Gediz Ovası’na doğru bir yarımada gibi uzanır. Gediz Nehri (antik adıyla Hermos) Larisa’ya çok yaklaşarak şehrin hemen güneyinden geçer. Larisa küçük bir şehirdir, yerleşim alanı 2-3 km’lik bir eksen üzerindedir. Bugün antik kalıntıların olduğu araziye kızıl-kahverengi volkanik kayaçların görüntüsü, yer yer kayalık uçurumlar egemendir. Antik kent ve burada yapılan çalışmalarda elde edilen veriler İstanbul Teknik Üniversitesi Mimarlık Fakültesi Öğretim Üyesi ve Larisa yüzey araştırmaları başkanı Prof. Dr. Turgut Saner tarafından ele alınmıştır.

Aliağa ve çevresindeki antik kentler kitabı projesinin gerçekleşmesindeki emekleri nedeniyle makalelerin yazarları olan antik kentlerin araştırma ve kazı başkanları hocalarıma çok teşekkür ederim. Çalışmanın her aşamasında desteklerini gördüğümüz ve ömrünü adeta Aiolis Bölgesi kentlerinin araştırılmasına adamış, karış karış kentleri dolaşan Ege Üniversitesi Arkeoloji Bölümünden emekli öğretim üyesi Prof. Dr. Ersin Doğer’e teşekkürü borç bilirim.

Bu çalışmanın yayınlanmasına destekleri dışında, başlangıcından itibaren arkeoloji ve tarih ve kültürel miras araştırmalarına büyük katkılar sağlayan, Aliağa, Anadolu tarihi ve arkeolojisi sevdalısı Aliağa Belediye Başkanı Serkan Acar’a teşekkür ederim.

Müze eserleri, antik kentler, kazı ve yüzey araştırmalarında elde edilen eserlerin yayın çalışmalarının artması temennisiyle, saygılarımla.

İÇİNDEKİLER

  1. Kyme Antik Kenti – Pınar TAŞPINAR
  2. Kyme’nin Konumu ve Tarihçesi
  3. Kyme’de Yapılan Kazı ve Araştırmalar
  4. Kyme’de Yer Alan Kalıntılar
  5. Myrina Antik Kenti – Murat ÇEKİLMEZ
  6. Myrina, Kalabasar (Öteki) Tepe
  7. Myrina Agorası
  8. Myrina Tiyatrosu
  9. Myrina Limanı
  10. Myrina Nekropolü
  11. Myrina Su Yolları ve Kalem Tepe Araştırmaları
  12. Myrina Territoriumu Araştırmaları
  13. Gryneion Antik Kenti – Murat ÇEKİLMEZ
  14. Gryneion’un Konumu ve Çevresi
  15. Arkeolojik Yüzey Araştırması Alanı
  16. Tarihçe ve Yapılan Araştırmalar
  17. Conze ve Diğerlerinin Araştırmaları (Altartümer von Pergamon, 1912)
  18. Apollon Tapınağı Araştırması
  19. Apollon Tapınağının Korusu Konusundaki Araştırmalar
  20. Nekropol’den Bulunan Seramikler Konusundaki Araştırmalar
  21. Yüzey Araştırmalarında Bulunan Arkeolojik Veriler
  22. Tisna Antik Kenti – Emre ERDAN
  23. Konum ve Topografya
  24. Araştırma Tarihçesi
  25. Tisna Adının Kökeni
  26. Arkeolojik Veriler
  27. Tisna Antik Kenti ve Yakın Çevresi Yüzey Araştırması: Kapsam, Beklentiler ve Araştırma Programı
  28. Elaia Antik Kenti – Güler ATEŞ
  29. Antik Yazılı Kaynaklarda Elaia
  30. İlk Araştırmalar
  31. 2006-2011 Yılları Arasındaki Yüzey Araştırması
  32. Son Bulgular Işığında Elaia Kenti
  33. Aigai Antik Kenti – Yusuf SEZGİN
  34. Aigai Antik Kentinin Tarihçesi
  35. Aigai Adının Anlamı ve Kent Ekonomisi
  36. Araştırma Tarihçesi
  37. Aigai Antik Kentinin Yapıları
  38. Aigai Bouleuterionu (Halk Meclisi Binası)
  39. Aigai Agora Binası
  40. Aigai Macellum’u (Et-Balık Pazarı)
  41. Aigai Nekropolisi (Mezarlık)
  42. Aigai Athena Kutsal Alanı
  43. Aigai Kent Kapısı – Demirkapı
  44. Aigai Kent Kapısı – Yenikapı
  45. Aigai Tiyatrosu
  46. Aigai Bizans Dönemi Kilisesi (Doğu Kilise)
  47. Aigai Sanayi Mahallesi (ADA 1)
  48. Aigai’da Sarnıçlar ve Su Sistemleri
  49. Aigai’da Antik Yollar
  50. Larisa (Buruncuk) Antik Kenti – Turgut SANER
  51. Yerleşim Özellikleri
  52. Larisa Batı – Hükümdar ve Saraylar Mahallesi
  53. Larisa Batı – Şehirli Seçkinler
  54. Larisa Doğu – İşçiler ve Hizmet Edenler
  55. Larisa’nın Kültürel İçeriği Üzerine Düşünceler
Facebook
Facebook
E-Posta Abone ol